خانه / دسته‌بندی نشده / خانه موزه لرزاده، معمار آرامگاه فردوسی

خانه موزه لرزاده، معمار آرامگاه فردوسی

«روزی دو نفر از گچکاران درجه یک آن زمان نزد پدرم آمدند و درخواست مشق گره کردند. پدرم هر چه به آن‌ها راه و رسم کار را می‌گفت آن‌ها کاری ساده‌تر طلب می‌کردند! پدر مرا صدا کرد و از من خواست که دو گره یکی پر کار، و دیگری کم کار و ساده، طرح کنم. فوراً انجام داده و از اتاق بیرون آمدم… از پشت در شنیدم که پدرم می‎‌گفت: «دیدید چه قدر ساده بود! از عهده کودکی نیز ساخته است.» پس از آن پدرم به من جعبه رنگی جایزه داد و این شوق و نشاط را در من دو چندان کرد.»

در کوچه پس کوچه این هفته به خانه یکی از معماران مشهور معاصر یعنی استاد حسین لرزاده رفته‌ایم. خانه‌ای که در کوچه سخن می‌خواهد روایتگر آثار نفیس حسین لرزاده در جای جای ایران و محلی برای آشنایی نسل جوان با میراث معماری ایرانی اسلامی باشد.


بهترین مسیر رفت و آمد به خانه موزه لرزاده

«این خانه دوازدهمین محلی بود که بعد از سال‌ها جا به جایی برای زندگی انتخاب کردیم. محل را به میمنت نیمه شعبان از “صمد سودآور” داماد “ملک التجار” خریداری کرده و از روز اول به نام هشت فرزندمان ثبت کردیم.»

نشانی خانه موزه لرزاده: خیابان شریعتی، پایین‌تر از بهار شیراز، انتهای کوچه سخن

 برای دیدن خانه موزه لرزاده شما می‌توانید در ایستگاه هفت تیر که در خط ۳ ( قائم- آزادگان) و ۴ ( ارم سبز- کلاهدوز) متروی تهران قرار گرفته است پیاده شوید. فاصله رسیدن از ایستگاه هفت تیر تا خانه موزه ۱۵ دقیقه پیاده روی است.

استاد حسین لرزاده

حسین لرزاده که بود؟

«این که با شما سخن می‌گوید، نامش حسین کنیه و تخلصش لرزاده فرزند محمد خان، معمار تهرانی الاصل، زادگاهش تهران، کوچه قلمستان، زادروزش ۱۲۸۵ شمسی، شغلش معماری و طراحی است. در موقع تنظیم شناسنامه، خان از نام پدر حذف و لر به لرزاده تبدیل شد. پدر از سادگی و صفای باطن به لر معروف بود.» صفحه ۱۵، ماجرای معماری سنتی ایران

این نوشته را در هنگام ورود به خانه در طبقه اول روی یکی از دیوارهای خانه که قابی گچ کاری شده دارد برای معرفی استاد قرار داده‌اند.

آن روز آسمان تهران لحظات دلتنگ آبی رنگ خود را داشت. بعد از گذشتن از خیابانی طولانی در ظهری که آپارتمان‌های بلند خیابان بهار شیراز قیلوله می‌کردند، در حالی که صدای فواره حوض‌های کوچک بوستانی در فضا می‌پیچید به تماشای خانه آجری ساده‌ای ایستاده بودم. آن بوستان کوچک حیاط خانه‌ی معمار حسین لرزاده بود و آن منزل خانه‌ای که به دست خود استاد طراحی و ساخته شده و نزدیک به پنجاه سال محل زندگی خاندان لرزاده بوده است. در ورودی خانه در طبقه اول با دیدن دیوار نوشت‌ها و تابلوهای نقشه‌ خانه کم کم با زندگی استاد حسین لرزاده می‌توان آشنا شد.

لرزاده که در دوران کودکی خود از موهبت آموزش پدرش، محمد لرزاده، که از معماران دوره قاجار بود برخوردار شد. به سفارش پدر به مدرسه‌ای در کوچه پشت گذر مهدیخان فرستاده شد و در آنجا هندسه و حساب و رسم فنی و نقاشی را در سطح عالی طی کرد. پس از گذراندن دوران دبیرستان در مدرسه سلطانی، با توجه به این که این مدرسه رشته فنی مورد علاقه او را نداشت برای گذراندن دوره مجسمه سازی به مدرسه کمال الملک می‌رود و پس از یاد گرفتن قالب گیری و قالب سازی به نزد «سیدمحمد تقی نقاش‌باشی» برای یادگیری کار تابلو سازی فرستاده می‌شود. 

پدر استاد لرزاده او را به کارهای فنی و رشته‌های معماری نیز وا می‌داشت و در جلسات شبانه که معماران برای آموختن رموز معماری در خانه ایشان جمع بودند، لرزاده را نیز در کار آن‌ها شرکت می‌داد. او نیز نمونه‌ها را با گچ و مقوا اسکلت (اصطلاحی که قبلاً به آن ماکت‌سازی می‌گفتند) می‌کرد و به‌طور عملی معماری را فرا می‌گرفت. (ویکی پدیای فارسی)

حسین لرزاده در طول عمر ۹۸ ساله خود در بیش از ۸۴۲ «عمارت» فعالیت داشت. بناهایی مانند کاخ‌ها، بیمارستان، بانک، مدرسه، منزل مسکونی که هنرنمایی استاد را در این اجزا به یادگار دارند:

  • سردر
  • رسمی سازی
  • طاسه سازی
  • شمسه زیاد
  • یزدی بندی
  • مقرنس کاری
  • روسازی و تزیینی کاری

استاد لرزاده در طراحی، معماری و نظارت بر اجرای بیش از ۶۳۵ مسجد را نیز انجام داده‌اند که در راس آن دستور ساخت بنای «مسجد اعظم قم» قرار داشت. لرزاده در این راه به یکی از محبوب ترین و نام آشناترین معماران سنتی معاصر ایران تبدیل شد که هم در میان مردم و هم در بالاترین سطوح تخصصی معماری حکومت تاثیر فرهتگی خود را بر جای گذاشت.


 

معماری خانه موزه لرزاده

«پدرم محمد معمار لر بارها به من می‌گفت: حسین حلالت نمی‌کنم اگر کسی برای کاری مراجعه کرد و چیزی نمی‌دانست، یادش ندهی. هر چه می‌توانی کار مردم را راه بیانداز» صفحه ۱۰۸، ماجرای معماری سنتی ایران


این نوشته در طبقه اول زیر یک پنجره ارسی ایرانی که در شکل گرد طراحی شده، نصب شده است. همان طور که اشاره شد خانه موزه لرزاده بوسیله استاد در دهه سی در سه طبقه طراحی و ساخته شد. طراحی مدرن ساختمان در نمای آن که به شکل غیر قرنیه است نیز قابل مشاهده است. با توجه به نزدیکی معماری این خانه به خانه زی ویژگی‌های معماری پهلوی دوم را می‌توان در طراحی آن مشاهده کرد:

  •  نگاه مدرن معماران  به سمت ساده سازی نمای بیرونی و اجزای درونی ساختمان‌ها جهت پیدا می‌کند.
  •  ساخت و سازها شکل سریعی به خود می‌گیرد و برای اولین بار تیر آهن در کنار چوب در ساختمان‌ها که بیشترشان دارای طاق ضربی هستند استفاده می‌شود.
  •  حیاط دیگر به معنای حیاط میانی نبود و فضاهای خدماتی خانه نزدیک به دیگر فضاهای خانه یا حتی با آن تلفیق شده بودند.
  •  حوض‌های بزرگ جای خود را به استخر می‌دهند و گل کاری جای باغ و درخت‌های انبوه را می‌گیرد.

 

یکی از نکات قابل توجه در طراحی این خانه توجه استاد لرزاده به ویژگی‌های معماری سنتی ایرانی مانند استفاده از کانال تهویه هوا در معماری خانه بوده است که باعث ایجاد هوایی خنک و مطبوع در فضاهای مختلف منزل شده است. پنجره‌های گرد و مستطیل ارسی نیز در طبقه‌های مختلف خانه یکی دیگر از زیبایی‌های معماری ایرانی این خانه است.


در طبقه اول خانه موزه اتاق شخصی استاد لرزاده و نشمین خانه که حالا  در اسم  تالار آشنایی مخاطبان را با زندگی لرزاده و آثار ایشان آشنا می‌کند، قرار گرفته است. در تالار آشنایی تاریخ شمار زندگی حرفه‌ای استاد از زمان تولد یعنی سال ۱۲۸۵ تا زمان درگذشت ایشان در سال ۱۳۸۱ بر روی یکی از دیوارها رسم شده است. قسمت جالب دیگر این تالار شجره نامه خاندان لرزاده است که در کنار عکس‌های قدیمی خانه و اهالی آن روی یکی از تاقچه‌ها دیده می‌شود. دیوار دیگر این تالار به گاه شمار آثار استاد و عکس‌های بناهایی که ایشان در طراحی یا ساخت آن مشارکت داشته‌اند نیز اختصاص پیدا کرده است. 


درباره ی admin

مطلب پیشنهادی

رنگ مبل سال، انتخابی به تازگی یک سال جدید!

معمولا با شروع سال جدید بسیاری از افراد به این فکر می کنند که چگونه …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *